ورود به سایت                          عضو شوید      
تبلیغات

تاریخچه اتحادیه


اتحادیه قهوه خانه داران تهران در سال 1323 با شماره ثبت 5 به ثبت رسید و  از آن تاریخ تاکنون مسئولیت  رسیدگی به امور قهوه خانه های تهران را به عهده دارد. قهوه خانه، ریشه در تاریخ کهن این مرز و بوم داشته و به مثابه یکی از مشخصه های فرهنگ ایرانی، در گذشته ای نه چندان دور بوده و علاوه بر پذیرایی از مشتریان ، از جهات دیگر ، به ویژه ارتباطات اجتماعی ، محل ملاقات و دیدو بازدیدهای گروهی اهمیت داشته است . همچنین از دیدگاه معماری نیز بنیان و تزیین آن در بعضی مواقع، جلوه گاه هنرهای سنتی ایرانی بوده است .
از سوی دیگر ، نقش مهم این اماکن در پیوند تنگاتنگ آن با آیین ها ، آداب و رسوم محلی و دیگر عرصه های فرهنگ مردم، قابل تامل و بررسی است ، زیرا ثبت و ضبط مشخصه های فنی ، هنری ، اجتماعی و فرهنگی آنها ، به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ایران ، ضرورتی است که می تواند مورد استفادۀ علاقه مندان ، جهانگردان و گردشگران قرار گیرد. برمبنای شواهد ، پیدایی مکانی به نام قهوه خانه در سرزمین ایران ، به دوران صفویه و به احتمال فراوان ، مقارن با سلطنت شاه طهماسب صفوی(930 تا 984 ق)است که رویداد ایجاد این معماری عام المنفعه ، در شهر قزوین اتفاق افتاده است . اما بعد ها در زمان شاه عباس اول (996تا1038 ق) در شهر اصفهان توسعه و گسترش یافت . قرن سیزدهم ، نوشیدن چای به جای قهوه ، در قهوه خانه ها معمول گشت ، به ویژه از زمان حکمرانی ناصرالدین شاه قاجار (از 1264 تا 1314 ق ) به این سوء پیشۀ قهوه چی گری یا قهوه خانه داری در شهرهای بزرگ ، از جمله تهران شناخته شد. علاوه بر اماکن اقتصادی، مهم ترین فضاهای فرهنگی و اجتماعی یک شهر ، مسجدجامع، مدارس علمیه ،خانقاه ها، زورخانه، قهوه خانه و... بوده که از جمله قهوه خانه ها ببیشتر در بازارچه ها نیز شکل می گرفت ، به گونه ای که مردم می توانستند از آن برای تجمع کوچک و گروهی استفاده کنند . مادام « کارلاسرنا » در سفرنامۀ خود دربارۀ اهمیت و جایگاه مردمی قهوه خانه ها می نویسد:«بازار محل اقامت و قرارهای عمومی است که مردم دربارۀ مسائل مختلف وامور دولتی نیز به شور و تبادل نظر می پردازندوهیچ جای دیگر، چون بازار و به ویژه قهوه خانۀ آن ،محل تجمع جالب واختلاط تمامی طبقات مردم نیست ،زیرا در بازار هیچ موضوعی نه سری است نه مورد احترام . خدمتکاران قهوه خانه ها و غذاخوری ها ، مرتبا برای میهمان ، قلیان ، چای ، قهوه ، شربت و شیرینی می آورند . روی هم رفته ، موضوعات بسیار جالبی است با جنبه های مختلف برای مطالعه آداب و سنن ایران» . قهوه خانه ها ، محوطه های وسیع و مخصوصی داشتند و سکوهایی در اطراف دیوارهای آن ، به ارتفاع حدود یک متر ساخته بودند که روی آنها زیلو یا قالی پهن می کردند .
 روی هم رفته ، ساختار قهوه خانه یک معماری تقلید ی و التقاطی برگرفته از سبک و شیوۀ معماری سنتی شناخته شدۀ حمام و زورخانه و تکیه بود و به این ترتیب ،سبک معماری بینه در حمام های عمومی قدیمی ، الگوی فضاسازی در ساختمان سر پوشیده قهوه خانه بود . در گوشه ای از قهوه خانه ، سکوئی گرد یا چند ضلعی ، به نام «تخت» قرار داشت . تخت ،محل شعرخوانی و نقل گویی و تقلید و بازی سخنوران ونقالان و مقلدان بود. بالای تخت را سردمی می بستند و آن را با نشان های درویشی و تابلوهای نقاشی مذهبی و غیر مذهبی می آراستند.